İş Güvenliği Ayakkabısı Nasıl Seçilir? (S1–S3 Kısa Rehber)

İş güvenliği ayakkabısı seçimi; konfor kadar, sahadaki riskleri doğru okumakla ilgilidir. Yanlış seçilen ayakkabı; kayma, burkulma, ezilme, delinme ve uzun vadede ayak problemleri riskini artırabilir. Bu rehberde EN ISO 20345 standardındaki yaygın sınıfları (S1, S1P, S2, S3) pratik şekilde özetliyoruz.

1) Önce riskleri belirleyin

Ayakkabıyı “sektöre göre” değil, maruz kalınan tehlikelere göre seçin:

• Düşen cisim / ezilme riski (depo, üretim, şantiye)

• Zemine basma riski (çivi, metal parça, cam vb.)

• Islak zemin / kayma riski

• Su, çamur, dış ortam

• Yağ, yakıt, kimyasal sıçrama

• Uzun süre ayakta çalışma (konfor ve destek ihtiyacı)

2) EN ISO 20345 neyi ifade eder?

EN ISO 20345, “koruyucu ayakkabı” standardıdır. Bu standarda uygun ayakkabılarda genellikle:

• Burun koruması bulunur (darbeye karşı koruma).

• Ek özellikler, sınıfa göre değişir (suya dayanım, delinme direnci, taban özellikleri vb.).

3) S1, S1P, S2, S3 farkı (pratik anlatım)

S1: Kuru iç ortamlar için temel koruma

S1 genellikle kuru ve nispeten temiz çalışma alanlarında tercih edilir.

• İç mekân üretim/depo gibi alanlarda yaygındır.

• Su/çamur yoğun dış ortam için genellikle yeterli değildir.

S1P: S1 + delinmeye karşı ek koruma

S1P, S1’e ek olarak tabandan delinme riskine karşı koruma sunar.

• Zeminde çivi, metal talaşı, keskin parça riski olan yerlerde öne çıkar.

• Kuru/yarı kuru alanlarda sık tercih edilir.

S2: S1 + suya karşı daha iyi üst yüzey koruması

S2, üst yüzeyin suya karşı dayanımını artırır.

• Islaklıkla karşılaşan ama sürekli çamur/şantiye koşulu olmayan işlerde uygundur.

• Gıda, temizlik, lojistik gibi alanlarda tercih edilebilir.

S3: S2 + delinme direnci + daha “saha” odaklı taban

S3, genellikle dış ortam ve daha ağır saha koşulları için en yaygın seçimdir.

• Delinme riski + ıslak/çamurlu zemin + düzensiz saha koşullarında avantaj sağlar.

• Şantiye, bakım-onarım, depo saha alanları gibi yerlerde sık kullanılır.

Kısa özet:
Kuru iç ortam: S1 / S1P
Islaklık var: S2
Dış ortam + ıslak/çamur + delinme riski: S3

4) Kayma riski: taban seçimi kritik

Kayma kazaları en yaygın iş kazaları arasındadır. Ayakkabının tabanı:

• Zemine uygun desen ve malzemede olmalı,

• Islak/yağlı zeminlerde tutunmayı desteklemelidir.

İpucu: Çalışma alanında zemin “parlak/ıslak/yağlı” ise, sadece burun koruması yetmez; taban performansı belirleyicidir.

5) Konfor ve doğru numara: güvenliğin parçası

Yanlış numara ve yetersiz destek:

• Denge kaybı, burkulma,

• Topuk/ayak tabanı ağrısı,

• Uzun vardiyada performans düşüşü gibi sonuçlar doğurabilir.

Kontrol listesi:

• Parmaklar sıkışmamalı, topuk oynamamalı

• Uzun süre ayakta çalışıyorsanız tabanlık/destek önemli

• Ayakkabıyı iş çorabıyla deneyin

6) Hızlı seçim kontrol listesi

Satın almadan önce şu 6 soruyu yanıtlayın:

1. Zemin ıslak/yağlı mı?

2. Zeminde çivi/metal parça riski var mı?

3. İş dış ortam mı? Çamur/su var mı?

4. Gün içinde kaç saat ayakta kalınıyor?

5. Ayak bileği desteği gerekli mi?

6. Mevsim koşulları (sıcak/soğuk) nasıl?

Doğru modeli seçmek için

Çalışma alanınıza göre doğru sınıfı (S1–S3) ve taban özelliklerini seçmekte kararsızsanız, Triwest Safety olarak kullanım senaryonuza göre yönlendirme yapabiliriz. Çalışma ortamınızı (zemin, ıslaklık, delinme riski, dış ortam) kısaca yazmanız yeterli.

İstersen bir sonraki yazıyı da hazırlayayım: “Islak ve Kaygan Zeminlerde Kaymayı Azaltmanın 10 Pratik Yolu”.